مسأله يعنى [ انتخاب زيد و اصلح دانستن او بر ديگر صحابه ] چه بسا در خلال سخنان بعد روشن گردد . دكتر هيكل مىگويد : « زيد بدان جهت نسبت به ديگر صحابه انتخاب شده است كه جوان و از بقيهء آنها نسبت به اين امر تواناتر بوده است . وى به خاطر جوان بودنش ، كم تعصّب‌تر و كمتر اهل تفاخر به علمش بوده است . اين امر ، وى را به شنيدن سخنان صحابهء بزرگ ، از قاريان و حافظان ، و دقّت در گردآورى ، بدون ترجيح دادن چيزهايى كه حفظ كرده بود ، وامىداشت . هر چند متواتر است كه وى در عرضهء اخير قرآن ، هنگامى كه رسول خدا [ ص ] قرآن را براى بار دوم در سال وفات خود به جبرئيل عرضه كرد ، حضور داشته است « 1 » . موضع پيشين او با عمر بر اين دلالت دارد كه وى حافظى ثابت راى و آگاه به آنچه بود كه حفظ كرده و امر نيك و درست را به هيچ اعتبارى واننهاده است . كافى است به سخن ابو بكر دربارهء او مراجعه شود تا علل و انگيزه‌هاى انتخاب وى نسبت به اين امر ، در عين سادگى پرهراس ، مشخص شود ( 5 ) . بدين روشن زيد متن قرآن را گردآورد و آن گاه صحف را نزد ابو بكر نهاد تا زمانى كه زنده بود و سپس نزد عمر تا زمانى كه زنده بود و بالاخره نزد حفصه ، دختر عمر ، ماند « 2 » . انتقال صحف از ابو بكر به حفصه بر اين مطلب دلالت دارد كه اين صحيفه‌ها از زمانى كه نوشته شدند در مالكيت عمومى به شمار مىآمدند ، چون اگر ملك خصوصى ابو بكر مىبود ، غير از فرزندان وى نبايد به ارث مىبردند . ظن غالب آن است كه اين صحف نزد حفصه به اين دليل ماند تا گرويى باشد كه خليفهء سوم ، هر گاه كه طالب آن باشد ، در آن تصرّف كند ، بخصوص كه حفصه يكى از ام المؤمنين بود . اين تصرف چيزى است كه در عمل اتفاق افتاد . اين مطلب را براى ردّ سخن بلاشر گفتيم كه مىكوشد بذر شك و ترديد را پيرامون گردآورى قرآن در روزگار ابو بكر بكارد چه وى ترجيح مىدهد كه تدوين مصحف كه در روزگار ابو بكر آغاز شده بود ، در آن روزگار به پايان نرسيد بلكه در روزگار عمر به پايان

--> ( 1 ) محمد حسين هيكل ، الصديق ابو بكر ، ص 341 و نيز : المقنع ، ص 121 . ( 2 ) ابن ابى داوود السجستانى ، المصاحف ، ج 1 ، ص 9 .